Laaksum
4 stops · 6 verhalen · 3 routes
In Laaksum liggen 4 stops van deze gids, samen goed voor 6 verhalen. Ze spelen vanzelf af zodra je in Laaksum bij zo'n stop komt; hieronder staan de 6 om rustig na te lezen.
Laaksum
U rijdt langs Laaksum, het kleinste vissershaventje van Nederland. In 1825 brak de dijk hier bijna door — bijna tweederde van Friesland liep onder. 379 mensen kwamen om het leven, duizenden dieren verdronken.
Slag bij Warns
Op 3 en 4 februari 1825 bezweken de dijken bij Lemmer, Workum en Hindeloopen — bijna tweederde van Friesland liep onder water. Het was de grootste natuurramp van de negentiende eeuw in Nederland. In Laaksum brak de dijk bijna door. Het water steeg op sommige plekken naar drie meter boven normaal peil. In Friesland vielen 17 doden maar duizenden dieren verdronken en akkers bleven jaren zout. Na de Afsluitdijk in 1932 verdween ook de beroepsvisserij van Laaksum. Het kleinste haventje van Nederland bleef echter staan.
De twee broers
Laaksum is het kleinste vissershaventje van Europa — 11 huizen, nooit gegroeid. Het haventje (1912) werd in 1998 hersteld. Na de Afsluitdijk (1932) hield de visserij op; er bleven twee broers over die samen op het IJsselmeer bleven vissen, tot het einde.
Hier bij Laaksum landde in 1345 graaf Willem de Vierde van Holland, zonder paarden want daar was geen ruimte voor op de schepen. De Friese boeren dreven de ridders te voet het moeras in bij het Rode Klif; graaf Willem sneuvelde. Vandaag is Laaksum het kleinste vissershaventje van Europa, met elf huizen, nooit gegroeid. Na de Afsluitdijk in 1932 hield de visserij op, en er bleven slechts twee broers over die samen bleven vissen tot het einde.
Onderweg krijg je hier de vraag: Wie sneuvelde er bij de landing nabij Laaksum in 1345?
Laaksum
Het slagveld van 1345
Vlak bij dit haventje landde in 1345 een Hollands ridderleger om Friesland te onderwerpen. Bij het nabijgelegen Rode Klif werden ze door de Friese boeren verslagen; graaf Willem IV sneuvelde. De vrijheidskreet "Leaver dea as slaef" — liever dood dan slaaf — wordt elk jaar op 26 september bij het monument herdacht.
Onderweg krijg je hier de vraag: Hoe wordt Laaksum ook wel omschreven?
De Mokkebank
U rijdt langs De Mokkebank, een zandplaat die droogviel na de Afsluitdijk in 1932. Hier broeden meeuwen en sterns. Op het water dobberen kuifeenden en brilduikers.
Tussen het klif en Laaksum ligt natuurgebied De Mokkebank, ontstaan toen na de Afsluitdijk een zandplaat droogviel. De meeuwen — in het Fries "mokken" — pakten hun kans en gaven het gebied zijn naam. In de rietvelden leven het baardmannetje en soms de schuwe roerdomp; 's winters jaagt er de bruine kiekendief en soms zelfs een zeearend. Een Amerikaanse windmotor met twaalf bladen houdt het waterpeil op peil.
Onderweg krijg je hier de vraag: Waar dankt De Mokkebank zijn naam aan?
Mokkebank — meeuwen en sterns
U loopt langs de Mokkebank. De naam betekent meeuwenbank. Op de zandplaten broeden zilvermeeuwen en stormmeeuwen. Visdiefjes duiken als pijlen naar beneden.
De bank van de meeuwen
De Mokkebank is een buitendijks natuurgebied net boven Laaksum. De naam komt van het Friese woord voor meeuw. Op de zandplaten en slikken broeden grote kolonies zilvermeeuwen en stormmeeuwen. In het voorjaar zijn hier ook visdiefjes — elegante sterns die als pijlen in het water duiken voor kleine visjes. Het gebied viel droog na de Afsluitdijk in 1932. Daarvoor stond het open naar de Zuiderzee.