Balk
5 stops · 6 verhalen · 4 routes
In Balk liggen 5 stops van deze gids, samen goed voor 6 verhalen. Ze spelen vanzelf af zodra je in Balk bij zo'n stop komt; hieronder staan de 6 om rustig na te lezen.
Balk — hoofddorp Gaasterland
U rijdt door Balk. De naam komt van een balk over de Luts — de enige oversteek. Gezellige haven aan de Luts. De Elfstedentocht schaatst hier langs.
De balk over het water
Balk dankt zijn naam aan een balk over het riviertje de Luts — de enige oversteek. Bij die balk groeide een nederzetting die uitgroeide tot het hoofddorp van Gaasterland. De haven aan de Luts is geliefd bij bootjes van recreatievaart. In de winter schaatsten de Elfstedentochters over de Luts hier langs. Op de brug staan de bekendste schaatsfoto's van de tocht. De Luts loopt door tot Stavoren via een smal kanaal door weilanden en rietoevers.
Balk — vier bruggen
U vaart Balk binnen. Vier bruggen gepasseerd, betaald via een klomp aan een hengel. Balk is hoofddorp van Gaasterland. Aanleggen en een terras — dat is Balk op zijn best.
Balk
U bent in Balk. De naam komt van een balk over de Luts — de enige oversteek tussen Harich en Wijckel. Bij die balk groeide een nederzetting, en zo ontstond een stad.
Rond 1200 lagen Harich en Wijckel aan weerszijden van de Luts zonder brug. Mensen staken over via een balk. Bij die balk groeide het dorp — later rijk door de boterhandel.
Oorlog — de staking & de onderduikers
In 1943 legden de werknemers van de zuivelfabriek in Balk (logo HABA: Harich en Balk) het werk neer uit protest tegen de Duitse maatregelen — onderdeel van de landelijke meistaking. De Duitsers reageerden hard met standrecht. Gaasterland zat vol onderduikers; op de bevrijdingsdag werd in de Hervormde Kerk van Balk een speciale dankdienst gehouden "van de opgedoken Joden in Gaasterland". Verzetsman Benjamin Steegenga uit Balk was een van de regionale leiders.
Onderweg krijg je hier de vraag: Waar dankt Balk zijn naam aan?
Kamp Wyldemerk
In 1942 bouwde de Nederlandse
Van wilde markt tot Molukkers kamp
De naam Wyldemerk betekent wilde markt — hier werden vanaf de 15e eeuw jaarmarkten, kermissen en paardenrennen gehouden. In 1942 bouwde de Nederlandse Arbeidsdienst hier een barakkenkamp. Van 1954 tot 1969 woonden er enkele honderden Molukkers, ex-KNIL militairen die na de onafhankelijkheid van Indonesië naar Nederland waren gekomen. In het bos staat nog een monument ter nagedachtenis. De zandwinning voor de autoweg Balk-Koudum in de jaren 60 liet de vennen achter die nu het libellenreservaat vormen.