W4 Partnerroute
12,6 km · 2-3 uur · wandelen · rondje vanuit Stavoren · via Vuurtoren · Bocht fan Molkwar
De kortste route — perfect voor een relaxte middag
15 verhalen op de 14 stops van de W4 Partnerroute, geschreven voor de plek waar je op dat moment staat. Tijdens het wandelen beginnen ze vanzelf.
De route is 12,6 kilometer, ongeveer 2-3 uur — gerekend op wandelen, via Vuurtoren · Bocht fan Molkwar.
Onderweg kom je langs Stavoren — Start W4, Vuurtoren Stavoren, Observatiebunker Stavoren 1942, Noorderdijk — Zuiderzeepad, Noodlanding Halifax 14 oktober 1944, Observatiebunker — Tobruk op de dijk, Vogelkijkhut De Swan, Noordermeerpolder, Molkwerum — het Friese Doolhof, Noordermeerpolder, Kop-hals-rompboerderij, Vliegersmonument Halifax 8 A-P, Hooglandgemaal — rijksmonument en Stavoren — Finish W4.
De 14 stops van de W4 Partnerroute liggen op volgorde, maar de gids houdt je daar niet aan: hij vertelt wat er is waar je bent, welke kant je ook op lopen. Van de lijn af op deze 12,6 kilometer? Dan wijst hij vooruit naar de eerstvolgende van de 14 die je nog niet gehad hebt.
De dorpen op deze route, op volgorde
- Stavoren — 8 stops met 9 verhaalen van de 32 die de gids over Stavoren kent op de W4 Partnerroute.
- Molkwerum — 1 stop met 1 verhaal van de 8 die de gids over Molkwerum kent op de W4 Partnerroute.
De verhalen buiten de dorpen
Noorderdijk — Zuiderzeepad
U loopt over de Noorderdijk, deel van het 522 km lange Zuiderzeepad rondom de voormalige Zuiderzee. Schapen houden de dijk kort. Houd honden aan de lijn. Ruim uitzicht over het IJsselmeer.
De dijk als wandelsnelweg
U loopt over de Noorderdijk, onderdeel van het Zuiderzeepad — een lange-afstandswandelpad van 522 kilometer dat de hele voormalige Zuiderzee omcirkelt van Stavoren tot Den Helder en terug. De dijk biedt een weids uitzicht over het IJsselmeer. Op de dijk grazen schapen het hele jaar. In het voorjaar zoeken de lammetjes gauw moederschaap op. Houd honden aan de lijn: de schapen zijn niet afgerasterd.
Noodlanding Halifax 14 oktober 1944
U loopt op de dijk waar op 14 oktober 1944 een Britse Halifax bommenwerper een noodlanding maakte op het IJsselmeer. Vijf bemanningsleden overleefden het. Harold Leonard Ferguson niet. Hij ligt begraven op het erehof van de begraafplaats in Stavoren.
De nacht dat de Halifax neerstortte
In de avond van 14 oktober 1944 maakte de Britse bommenwerper Halifax 8 A-P een noodlanding op het IJsselmeer, vlak voor de dijk bij Stavoren. Het vliegtuig was beschadigd geraakt op een missie boven bezet Europa. Vijf bemanningsleden overleefden de crash op het water. Bemanningslid Warrant Officer Harold Leonard Ferguson overleefde de noodlanding niet. Hij werd begraven op het erehof van de algemene begraafplaats van Stavoren — ver van huis. Elk jaar op 4 mei herdenkt de 4-mei Commissie Stavoren samen met schoolkinderen de gevallen vliegers bij het vliegersmonument in de stad. Het wrakstuk van de Halifax is bewaard gebleven en te zien in Museum 't Ponthús in Stavoren.
Onderweg krijg je hier de vraag: Hoeveel bemanningsleden overleefden de noodlanding van de Halifax?
Vogelkijkhut De Swan
In april overnachten hier soms 15.000 kemphanen. De eilandjes werden aangelegd in 1995. Neem even de tijd om te kijken.
15.000 kemphanen op één nacht
Vogelkijkhut De Swan staat midden in het 271 hectare grote Bocht fan Molkwar, beheerd door It Fryske Gea. In 1995 werden hier drie kunstmatige eilandjes aangelegd. Kleine mantelmeeuwen, visdiefjes en lepelaars broeden er sindsdien massaal. In april overnachten hier soms meer dan 15.000 kemphanen in één nacht — steltlopers op doortrek naar Siberië. Met westenwind loopt het water op en worden de eilanden kleiner; de vogels verdringen elkaar voor de laatste plekjes droog land.
Noordermeerpolder
U loopt door de Noordermeerpolder. De grutto broedt hier in het voorjaar. Paaltjes met gekleurde linten markeren nesten — loop er ruim omheen. Volg het smalle polderpad.
De drooggemalen zee
U loopt terug door de Noordermeerpolder, drooggelegd in de 17e eeuw vanuit een vroegere open verbinding met de Zuiderzee. Het pad slingert langs Friese kop-rompboerderijen. In het voorjaar broedt hier de grutto in de natte graslanden. Zijn kenmerkende roep 'grutto-grutto' klinkt van maart tot juni. Paaltjes met gekleurde linten markeren broednesten — loop er ruim omheen. Naast de grutto broeden hier ook tureluur, kievit en wulp.
Vliegersmonument Halifax 8 A-P
De noodlanding die één leven kostte
In de avond van 14 oktober 1944 maakte de Britse bommenwerper Halifax 8 A-P een noodlanding op het IJsselmeer bij Stavoren. Vijf bemanningsleden overleefden de crash. Het zesde bemanningslid, Warrant Officer Harold Leonard Ferguson, overleefde de crash niet. Hij werd begraven op het erehof van de algemene begraafplaats van Stavoren. Het vliegersmonument langs de Stadsfenne, vlakbij het Hooglandgemaal, is opgericht ter nagedachtenis aan deze bemanning. In het bezoekerscentrum 't Ponthús in Stavoren wordt ook aandacht besteed aan dit verhaal.
Wat de gids onderweg nog meer vertelt
Op de stille stukken zoekt de gids zelf een verhaal in de buurt. Deze staan er nu voor deze route klaar.
Warns
Bij Warns gaat een oud verhaal. Een schoenmakersknecht te Warns werd betooverd door eene vrouw van Molkwerum, terwijl hij bezig was haren voet te meten voor een paar nieuwe schoenen. Zij maakte van deze gelegenheid gebruik om zijn hoofd, dat toevallig ongedekt was, te beademen. Spoedig hierop werd de man ongesteld, maar niet dan na veel dokteren en meesteren begreep men, dat hij betooverd was, De beschuldigde vrouw werd nu met vriendelijke praatjes bij hem in huis gelokt, terwijl daar eenige ruwe mannen bijeen waren gekomen. Na de deuren en vensters gesloten te hebben, dwongen die mannen haar den betooverde te zegenen met de woorden: In den naam des Vaders, des Zoons en des Heiligen Geestes. Tevens werd zij tot bloedens toe mishandeld, ten einde den lijder iets van haar bloed toe te dienen. Bron: Waling Dykstra, Uit Friesland's volksleven, 1896.
Molkwerum
Bij Molkwerum gaat een oud verhaal. Het dorp Molkwerum werd voorheen wel eens « het Heksershol » genoemd omdat, naar men zeide, het aantal tooveressen daar groot was. Deze dames kwamen soms laat in den avond bijeen achter den zeedijk bij liet hooge zand, en staken dan in nielkmouden (fries: aden) over zee naar Spanje of' ergens anders heen, ter feestviering. Voeren ze op die manier soms over een meer, dan hadden zij wel eens een kloet nodig en hiervoor gebruikten zij dan een stopnaald. Men vertelt ook dat eene heks 's nachts koud als een steen in haar bed ligt, terwijl hare ziel op reis is. Ook heeft zij geen schaduw. Bron: Waling Dykstra, Uit Friesland's volksleven, 1896.
Visserswoning
Op zo'n 800 meter naar het zuidoosten staat het rijksmonument Visserswoning. Visserswoning, blijkens de in hout aangebrachte inscriptie boven de inpandige toegangsdeur, gebouwd in 1716. De detaillering is overwegend negentiende-eeuws. Het snijwerk van de deuromlijsting is verwant aan dat van het nabijgelegen 'Zuiderzeestadje' Hindeloopen. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, rijksmonumentenregister, monumentnummer 527248.
Bocht fan Molkwar
Ongeveer 1,5 kilometer naar het noordoosten ligt het natuurgebied Bocht fan Molkwar. Het natuurgebied de Bocht fan Molwar is het buitendijks gelegen gebied tussen Hindeloopen en Molkwerum. Het gebied bestaat uit rietland, schraalgrasland, enkele kunstmatig aangelegde eilandjes voor de Friese kust en het omringende water. Bron: Wikipedia.
Sudermarpolder
Op zo'n 1,4 kilometer naar het zuidoosten staat de plek Sudermarpolder. Het gebied is een voormalige droogmakerij op kleigrond en is voor het grootste deel in bezit van It Fryske Gea. Bij de plekken waar nog zout kwelwater omhoog komt groeien zoutminnende graslandplanten. In de sloten groeien zwanenbloem en de zannichellia. Bron: Wikipedia.
Schutsluis
Op zo'n 1,1 kilometer naar het westen staat het rijksmonument Schutsluis. De "oude zeesluis" te Stavoren schutsluis ligt aan de noordzijde van het stadje en aan de zuid-oostzijde van de haven. De zeesluis bestond al in de zestiende eeuw: in 1576 werd zij beheerd door de Zeedijkbesturen van Wymbritseradiel, Hemelumer Oldeferd en de stad Stavoren. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, rijksmonumentenregister, monumentnummer 513626.
Lichtopstand
Op zo'n 750 meter naar het noordwesten staat het rijksmonument Lichtopstand. De lichtopstand is in 1884 door de Engelse firma Brothers and Co. House Engineer Constructors uit Birmingham vervaardigd, evenals als de havenlichten aan de westelijke uiteinden van de havendammen. De 'hoogte boven middenstand' van het water is 15. 3 meter, het karakter Iso W4s. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, rijksmonumentenregister, monumentnummer 513618.
Peilschaalhuis
Op zo'n 700 meter naar het noordwesten staat het rijksmonument Peilschaalhuis. Het is in 1880 gebouwd in een Ambachtelijk-traditionele stijl die is verlevendigd door decoratief metselwerk. Het peilschaalhuis is nu in gebruik als kantoor van de havenmeester: het meet-mechanisme (ondergronds) is nog aanwezig en functioneert nog steeds. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, rijksmonumentenregister, monumentnummer 513617.
In de buurt van deze route
Plaatsen langs deze route
Bocht fan Molkwar · Johan Frisokanaal · Johan Frisosluis · Molkwerum · Stavoren · Vuurtoren Stavoren — zie alle plaatsen en de routes die er langskomen.
Overnachten
Partnertip — Boek je via deze link, dan krijgt Luisterroute een kleine vergoeding. Jij betaalt niet meer.
Activiteiten in de buurt
Hier kunnen uitjes en rondleidingen in de buurt staan, van onze partner GetYourGuide. Daarvoor laden we een venster van hun website, en dat plaatst cookies. Zonder toestemming laten we het weg.
partnerlinks — wij ontvangen mogelijk commissie